ΑΝΤΩΝΙΟΣ Δ. ΒΑΦΕΙΑΔΗΣ
ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ    

Πτυχιούχος Πανεπιστημίου Αθηνών     
Mετεκπαιδευθείς στο  ISTITUTO ORTOPEDICO RIZZOLI di BOLOGNA
Κατάγματα ισχίου


Τα κατάγματα ισχίου είναι η λύση της οστικής συνέχεια σε κάποια από τις περιοχές του κεντρικού τμήματος του μηριαίου οστού (περιοχή του αυχένα της κεφαλής του μηριαίου, διατροχαντήριος περιοχή, υποτροχαντήριος περιοχή).

Τα κατάγματα αυτά μπορεί να οφείλονται: α) σε άσκηση μικρής δύναμης (χαμηλής βίας) στην περιοχή του ισχίου, σε ηλικιωμένα άτομα και σε άτομα με οστεοπόρωση, β) σε άσκηση μεγάλης δύναμης στην περιοχή, σε νεαρούς ενήλικες (π.χ. τροχαίο ατύχημα, πτώση από μεγάλο ύψος, κ.α.) και γ) σε άσκηση μικρής δύναμης σε τμήμα του μηριαίου που παρουσιάζει κάποιο παθολογικό υπόστρωμα που μειώνει την αντοχή του οστού (π.χ. πρωτοπαθής ή δευτεροπαθής όγκος των οστών, οστεομυελίτιδα, κ.α.) σε ασθενείς οποιαδήποτε ηλικίας.

Τα είδη των καταγμάτων του κεντρικού άκρου του μηριαίου διακρίνονται: 1) Διαυχενικά -Υποκεφαλικά όταν το κάταγμα βρίσκεται σε κάποιο σημείο του αυχένα της κεφαλής του μηριαίου 2) Διατροχαντήρια όταν το κάταγμα βρίσκεται στην περιοχή τροχαντήρων  (μεταξύ μείζονος και ελάσσονα τροχαντήρα ) και 3)Υποτροχαντήρια όταν τα κάταγμα βρίσκεται περιφερικότερα του ελάσσονος τρoχαντήρα εντός 5 εκατοστών.

Η κλινική συμπτωματολογία εξαρτάται από το ιστορικό της κάκωσης και περιλαμβάνει πόνο στο ισχίο κατά τις κινήσεις και την ηρεμία, διόγκωση, εκχύμωση της περιοχής και ευαισθησία κατά την ψηλάφηση, αδυναμία στήριξης επί του πάσχοντος σκέλους, αδυναμία βάδισης, και παραμόρφωση του κάτω άκρου που βρίσκεται συνήθως σε βράχυνση, προσαγωγή και έξω στροφή σε σχέση με το αντίστοιχο υγιές κάτω άκρο.

Η διάγνωση ολοκληρώνεται με ακτινολογικό έλεγχο του ισχίου (ακτινογραφία πυέλου-ισχίων) και αν κριθεί απαραίτητο έλεγχος με αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία.

Η θεραπεία εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά και το είδος του κατάγματος του ισχίου και πρωτίστως από την ηλικία και γενική κλινική κατάσταση του ασθενούς. Το είδος της θεραπείας, η χειρουργική τεχνική και τα υλικά της οστεοσύνθεσης ποικίλλουν  και η θεραπεία πρέπει πάντα να εξατομικεύεται. Η συντηρητική θεραπεία των καταγμάτων του ισχίου προϋποθέτει παρατεταμένο κλινοστατισμό, με συνεχή έλξη του πάσχοντος σκέλους, δύσκολη νοσηλεία και πτωχό κλινικό και λειτουργικό αποτέλεσμα (συχνά με μόνιμη αναπηρία) και συχνές επιπλοκές.

Η θεραπεία των καταγμάτων ισχίου είναι κατά κανόνα χειρουργική, εκτός και αν η κλινική κατάσταση του ασθενούς αποτελεί απόλυτη αντένδειξη για διενέργεια χειρουργικής επέμβασης. Σε απαρεκτόπιστα ή ελάχιστα παρεκτοπισμένα υποκεφαλικά κατάγματα (σε νέους ασθενείς) γίνεται προσπάθεια για τη διάσωση (διατήρηση) της κεφαλής του μηριαίου οστού με ανάταξη και διαυχενική κοχλίωση. Στα παρεκτοπισμένα υποκεφαλικά κατάγματα, η κεφαλή του μηριαίου είναι μη βιώσιμη, λόγω καταστροφής των αγγείων που την αιματώνουν και διέρχονται από την περιοχή του αυχένα, για αυτό αφαιρείται και αντικαθίσταται από μεταλλική πρόθεση (μονής ή διπλής κίνησης) - μερική αρθροπλαστική ισχίου. Εάν επιπρόσθετα, η κοτύλη της πυέλου παρουσιάζει έντονη οστεοαρθρίτιδα μπορεί να γίνει ολική αρθροπλαστική ισχίου (δηλαδή αντικατάσταση και της κοτύλης από πρόθεση). Στα διατροχαντήρια κατάγματα η χειρουργική θεραπεία περιλαμβάνει ανάταξη του κατάγματος με έλξη και σταθεροποίηση συνήθως με διαυχενικό κοχλία και πλάκα σταθερής γωνίας με περιφερική στήριξη ή σύστημα με διαυχενικό κοχλία και ενδομυελικό ήλο. Τέλος, η χειρουργική τεχνική για την αντιμετώπιση και τη θεραπεία των υποτροχαντήριων καταγμάτων, περιλαμβάνει ανάταξη του κατάγματος και σταθεροποίηση, συνήθως με σύστημα διαυχενικού κοχλία και ενδομυελικού ήλου.

Μετεγχειρητικά ακολουθείται ειδικό πρόγραμμα αποκατάστασης, ανάλογα με το είδος του κατάγματος και της εφαρμοσθείσας χειρουργικής θεραπείας και συμπληρώνεται από κινησιοθεραπεία, φυσιοθεραπεία.

ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑΓΜΑΤΩΝ ΙΣΧΙΟΥ